Ч.Өнөрзаяагийн энэхүү өгүүлэл нь энэ чиглэлийн судалгааг өргөжүүлэхийг зорьж, дорно дахины толь бичгийн уламжлал тэр дундаа Манж Чин улсын үеийн толь бичиг түүний монгол хэлэнд үзүүлсэн нөлөөллийг тодорхой нэгж “Хөгжмийн зүйл”-ийн хүрээнд авч үзжээ. Мөн өмнө нь төдийлөн судлагдаж байгаагүй энэхүү толийг судалгааны эргэлтэнд оруулснаараа чухал ач холбогдолтой ажил болсон байна.

Нэгдүгээрт, тус судалгааны ажлын хүрээнд оюутан судлаач Г.Энхжин орчин цагийн монгол хэлний ярианы хэлний авианы өөрчлөлтийг авч үзэхдээ авианы хувьслыг хураах, хэмнэх, сулран гээгдэх хэмээн ангилан авч үзсэн нь судалгааны ажлын шинэлэг тал юм. Гэвч судалгааны ажлын судлагдсан байдлыг бичээгүйн улмаас шинэлэг талыг тодруулахад дутагдалтай. Хоёрдугаарт, зөв бичгийн дүрмийг нягт баримталж, эрдэм шинжилгээний найруулгад тулгуурлан бичсэн нь давуу тал болно. Иймээс Г.Энхжингийн “Орчин цагийн ярианы хэлний авианы өөрчлөлт” хэмээх судалгааны ажлыг дүгнэсний үндсэнд удаах санал зөвлөмжийг тусгаж байна.

Дээрхийг дүгнэн үзвэл, С. Чулуунцэцэгийн “Хутагт судрын аймгийн эрхэт хаан хэмээх их хөлгөний судар” өгүүлэл нь галиг болон кирилл үсгээр хөрвүүлснээр эх бичвэрийн үнэн зөв байдлыг хадгалах, судлаачдад нарийвчлан шинжлэх боломж олгох, мөн орчин үеийн уншигчдад ойлгомжтой, хүртээмжтэй болгох давуу талтай байна.

Дүгнэн үзвэл энэхүү өгүүлэл нь Монголын мал аж ахуй, махны худалдааны асуудлыг антропологийн өнцгөөс авч үзсэн сонирхолтой, шинэлэг оролдлого юм. Малчдын эдийн засгийн шийдвэрийг ёс суртахууны эдийн засгийн онолоор тайлбарласан нь судалгааны гол давуу тал болж байна. Гэсэн хэдий ч тээврийн зардал, зах зээлийн бүтэц, логистик, ченжийн бодлого, мал эмнэлгийн шаардлага зэрэг бодит эдийн засгийн хүчин зүйлсийг авч үзэж судалгааны хүрээг илүү өргөжүүлбэл уг өгүүллийн шинжлэх ухааны үнэ цэнэ цаашид нэмэгдэх боломжтой юм.

Тус судалгаа нь Баянхонгор аймгийн Шинэжинст сумын нутаг дэвсгэр дэх Сарлагтайн хадны оршуулгаас илэрсэн занданшсан эрэгтэй хүний олдвор дээрх эртний шавжийн үлдэгдэл дээр тулгуурлан судалсан “Археоэнтомологи”-ийн арга зүйн дагуу гүйцэтгэсэн судалгаа байна.

Малчин хүн зах зээлийн хатуу хуулийн өмнө өөрийн хүнлэг чанар, малтайгаа тогтоосон сэтгэл зүйн холбоогоо хадгалж үлдэхийн тулд эдийн засгийн алдагдал хүлээхэд бэлэн байгаа нь нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн нэгэн гайхамшигт чанар хэвээр байгааг энэхүү судалгаа бидэнд сануулж байна.

2026 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн лекц-ярилцлагын үеэр Б. Мөнхжин, Э. Өсөхбаяр, Э. Баатар, Ш. Ундрах-Эрдэнэ, Б. Номин нар эрдэм шинжилгээний өгүүлэлд бичсэн шүүмжээ танилцуулж, тухайн өгүүллийн зохиогчидтой санал солилцон хэлэлцүүлэг өрнүүллээ.

МУИС-ийн Утга, зохиол судлал хөтөлбөрийн IV түвшний оюутан Б. Номингийн бичсэн шүүмжтэй танилцана уу.

Судалгааны үр дүнгээ амжилттай хэлэлцүүлж, бусдыгаа хошуучилсан Ц.Намуун болон удирдагч багш Б.Батчимэг нартаа баяр хүргэж, эрдэм судлалын ажилд нь амжилт хүсье.

МУИС-ийн "Оюутны эрдэм шинжилгээний хурал"-ыг ОЮУТАН СУДЛААЧИД тэргүүллээ.

Антоон Мостаэрт Монгол Судлалын Төвөөс хэрэгжүүлдэг “Оюутан судлаач” тэтгэлэгт хөтөлбөрт хамрагдсан оюутнуудын дунд жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг эрдэм шинжилгээний хурал 2024 оны 5 сарын 8-ны өдөр АМТ-ийн байранд амжилттай болж өндөрлөлөө.

Оюутан судлаачдын эрдэм шинжилгээний хурал болно.

ЭШХ

"Оюутан судлаач" хөтөлбөрийн Эрдэм шинжилгээний хурал боллоо.