Тус лекц-ярилцлага 2026 оны 3 дугаар сарын 25-ны лхагва гаргийн 18:00-20:00 цагт Антоон Мостаэрт Монгол Судлалын Төвд болно.

Нэгдүгээрт, тус судалгааны ажлын хүрээнд оюутан судлаач Г.Энхжин орчин цагийн монгол хэлний ярианы хэлний авианы өөрчлөлтийг авч үзэхдээ авианы хувьслыг хураах, хэмнэх, сулран гээгдэх хэмээн ангилан авч үзсэн нь судалгааны ажлын шинэлэг тал юм. Гэвч судалгааны ажлын судлагдсан байдлыг бичээгүйн улмаас шинэлэг талыг тодруулахад дутагдалтай. Хоёрдугаарт, зөв бичгийн дүрмийг нягт баримталж, эрдэм шинжилгээний найруулгад тулгуурлан бичсэн нь давуу тал болно. Иймээс Г.Энхжингийн “Орчин цагийн ярианы хэлний авианы өөрчлөлт” хэмээх судалгааны ажлыг дүгнэсний үндсэнд удаах санал зөвлөмжийг тусгаж байна.

Дүгнэн үзвэл энэхүү өгүүлэл нь Монголын мал аж ахуй, махны худалдааны асуудлыг антропологийн өнцгөөс авч үзсэн сонирхолтой, шинэлэг оролдлого юм. Малчдын эдийн засгийн шийдвэрийг ёс суртахууны эдийн засгийн онолоор тайлбарласан нь судалгааны гол давуу тал болж байна. Гэсэн хэдий ч тээврийн зардал, зах зээлийн бүтэц, логистик, ченжийн бодлого, мал эмнэлгийн шаардлага зэрэг бодит эдийн засгийн хүчин зүйлсийг авч үзэж судалгааны хүрээг илүү өргөжүүлбэл уг өгүүллийн шинжлэх ухааны үнэ цэнэ цаашид нэмэгдэх боломжтой юм.

Лекц-ярилцлагын эхэнд докторант Sara Tiszai өөрийн суралцаж буй дэлхий дээр цорын ганц турк, монгол, тунгус хэлний хүрээнд судалгаа, сургалтыг цогцоор нь явуулдаг Сегедийн их сургуулийн Алтай судлалын тэнхим болон тэнхимийн багш нараа танилцууллаа. Мөн монгол хэл заасан, судалгааны ажилд хөтөлж, удирдан чиглүүлсэн багш нартаа болон Антоон Мостэрт төвд талархаж буйгаа илэрхийлэв.

Тус судалгаа нь Баянхонгор аймгийн Шинэжинст сумын нутаг дэвсгэр дэх Сарлагтайн хадны оршуулгаас илэрсэн занданшсан эрэгтэй хүний олдвор дээрх эртний шавжийн үлдэгдэл дээр тулгуурлан судалсан “Археоэнтомологи”-ийн арга зүйн дагуу гүйцэтгэсэн судалгаа байна.

Малчин хүн зах зээлийн хатуу хуулийн өмнө өөрийн хүнлэг чанар, малтайгаа тогтоосон сэтгэл зүйн холбоогоо хадгалж үлдэхийн тулд эдийн засгийн алдагдал хүлээхэд бэлэн байгаа нь нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн нэгэн гайхамшигт чанар хэвээр байгааг энэхүү судалгаа бидэнд сануулж байна.

2026 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн лекц-ярилцлагын үеэр Б. Мөнхжин, Э. Өсөхбаяр, Э. Баатар, Ш. Ундрах-Эрдэнэ, Б. Номин нар эрдэм шинжилгээний өгүүлэлд бичсэн шүүмжээ танилцуулж, тухайн өгүүллийн зохиогчидтой санал солилцон хэлэлцүүлэг өрнүүллээ.

МУИС-ийн Утга, зохиол судлал хөтөлбөрийн IV түвшний оюутан Б. Номингийн бичсэн шүүмжтэй танилцана уу.

Унгарын Сегедийн их сургуулийн доктор оюутан, МУИС-ийн зочин судлаач Sàra Tiszai "ХАЛИМАГ ХЭЛЭЭРХ АНХНЫ МОНГОЛ БИБЛИ" сэдвээр лекц уншина.

Монгол хүний ёс суртахууны өгөгдөл сэргэвэл монгол улс хөгжихөд маш амархан. Монгол Харвард, гадаадад төгссөн хүн цөөдөөгүй. Гагцхүү ёс суртахуунлаг хүн л цөөдөөд байна.

Лекц-ярилцлага 2026 оны 3 дугаар сарын 11-ний лхагва гаргийн 18:00-20:00 цаг болно.

Антоон Мостаэрт Монгол Судлалын Төвийн зүгээс эмэгтэй ажилтнууд болон "Оюутан судлаач" тэтгэлэгт хөтөлбөрөөр овоглосон охид, бүсгүйчүүддээ Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдрийн баярын мэндийг дэвшүүлж, эрүүл энх, аз жаргал, сайн сайхан бүхний дээдийг хүсэн ерөөе.

Доктор Д.Тангад дом шившлэг нь эцсийн бүлэгтээ анагаах ухаантай холбогдож байгаа талаар дурдаад, судлаачид судалгааны ажлаас гадна гарын ур дүйтэй байх нь давуу талтай гэдгийг, монгол өв соёлоо хадгалан хамгаалж, өвлүүлэхэд залуучуудын оролцоо чухал гэдгийг тус тус санаж яваарай хэмээн зөвлөснөөр лекц ярилцлага өндөрлөлөө.

2026 ОНЫ 5 ДУГААР САРД ХЭВЛЭГДЭХ ХХX БОТИД ЭРХЭМ СУДЛААЧ ТАНЫГ ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ӨГҮҮЛЛЭЭ ИРҮҮЛЭХИЙГ УРЬЖ БАЙНА.

Судалгааны ажлын төлөвлөгөө болон удалгааны ажлын явцын тайлангаа /WS форматтайгаар бичнэ/ 2026. 03.02-ны дотор [email protected] хаягаар ирүүлнэ үү.